Multidisciplinary Artist / Scientist

Achilleas Kentonis

Για το Αρχείο – Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Κύπρου

«Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Κύπρου»

Ο αριθμός 4 σε πολλούς πολιτισμούς είναι ο αριθμός του θανάτου. Εδώ έχουμε τέσσερεις λέξεις που κάθε μια απ’ αυτές αποτελεί ένα αδιέξοδο από μόνο του.  Σε συνδυασμό δε και με τα εθνικά μας χαρακτηριστικά της ΜΗ Αποδοτικότητας  και  ΜΗ παραγωγικότητας , κάνει αυτή την ιδέα να είναι απλώς μια άσκηση επί χάρτου, εκτός και αν ξαφνικά  νιώσουμε πιο Ευρωπαίοι και προσπαθήσουμε να καλύψουμε μέρος των ενοχών μας μέχρι σήμερα με το να εξαγγείλουμε έναν αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για το  «Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Κύπρου»

Πάντα όταν η πολυπλοκότητα και απαισιοδοξία κτυπά την πόρτα μας η απάντηση είναι η αφαίρεση και η απλοποίηση. Γι αυτό και επιχειρώ με τις λιγότερες δυνατόν λέξεις να περιγράψω την ουσία της πρότασης μου προσπαθώντας να διαφυλάξω την σύγχρονη αντίληψη, τις κοινωνικές συμπεριφορές του άμεσου  μέλλοντος, την χρηστικότητα και την αισθητική σε σχέση με τις εμπειρίες μου ως εικαστικός, πολιτισμικός τεχνολόγος και ως φυσικός. Μουσείο λοιπόν είναι ένα αντικείμενο / κέλυφος που περιέχει μια αφηρημένη έννοια που λέγεται μνήμη καθώς και τα σύμβολα ή αποτελέσματα της. Η μνήμη παράγει ιστορία και πολιτισμική πληροφορία η οποία  ζωντανεύει μόνο όταν μοιράζεται  όχι ως πληροφορία αλλά ως εμπειρία  Η αρχιτεκτονική ως επιστήμη έχει ακριβώς αυτή την δυναμική του να παράγει εμπειρία αν και η δυνατότητα  μετάλλαξης της ακόμη βασίζεται στα «στέρεα» υλικά και την «μονιμότητα» του έργου.

Ας δούμε την περίπτωση ενός μουσείου και δη αρχαιολογικού. Η απόσταση του χρόνου μας υποχρεώνει να αναπτύξουμε μια  αφαιρετική σχέση με το περιεχόμενο. Ίσως θα έπρεπε να υπερβούμε την γραμμικότητα του χρόνου και να δημιουργήσουμε προϋποθέσεις για  συνεχή ανάμιξη του ίδιου περιεχομένου όπου ο χρόνος και ο τόπος επαναδιαπραγματεύονται την σχέση τους  μέσα από το αντικείμενο.  Η προσπάθεια του Alexander  για το object orientation and behavior πιστεύω απέτυχε ακριβώς σε αυτό το σημείο. Ότι δηλαδή δεν κατάφερε να διαφυλάξει το χάρισμα του αντικειμένου να παίζει απρόβλεπτα με  τον χρόνο και τον τόπο. Κι αυτό γιατί ήταν αρχιτέκτονας και η σκέψη του βασιζόταν πάνω στον τραυματισμό του τόπου με την «μονιμότητα» του κελύφους που θα εμπεριείχε το «αντικείμενο».   Επανερχόμενοι στην μνήμη θα πρέπει να την δούμε ως φόρμα. Ως άναρχο προϊόν της ανθρώπινης φύσης. Επομένως  ίσως θα έλεγε κάποιος ότι η γεωμετρικότητα θα έπρεπε να απουσιάζει από την φόρμα της μνήμης. Σκέφτομαι το λευκό σεντόνι ενός κρεβατιού  όταν επιστέφεις, αν επιστρέφεις, το βράδυ για ύπνο και βλέπεις την χαρτογράφηση των ονείρων σου, αν βλέπεις όνειρα εσύ ο ίδιος. Αυτή η αισθητική γράφει ίσως γιατί το δωμάτιο είναι συγυρισμένο και το κρεβάτι αυστηρά ορθογώνιο. Ίσως πάλι γιατί η φόρμα του σεντονιού έχει μια ρευστότητα όπως ακριβώς η μνήμη. Το σεντόνι μέσα στην πόλη χάνει την ιδιωτικότητα του. Το κέλυφος της μνήμης πρέπει να είναι σαν ένα μαύρο κουτί σαν όλα τα κουτιά του κόσμου.  Το δώρο είναι μέσα ελεύθερο για να αλληλεπιδράσει μαζί σου. Το κέλυφος ενός Νέου Αρχαιολογικού μουσείου θα πρέπει να μην λεει τίποτα από έξω. Πρέπει να παρέχει απλώς υπηρεσίες όπως ένα κουτί που να μπορεί κατά καιρούς να ανοίγει προσφέροντας νύξεις για το «α-τειχο» εσωτερικό του περιβάλλον όπου η μνήμη θα υπάρχει συνειρμικά με μια διαφάνεια παράγοντας διαφορετικό “story telling” από κάθε γωνιά στην οποία  βρίσκεσαι. Οι νέες τεχνολογίες και η πληροφορική κατάφεραν να μας φέρνουν την πληροφορία κοντά μας  και σειριακά (κάθετη διείσδυση στον χρόνο) και διαγώνια (εμπλουτίζοντας την πορεία στο χρόνο). Αυτό που θα ήθελα να βλέπω είναι από την παλαιολιθική εποχή το παρών αν είναι δυνατόν. Από την βυζαντινή να βλέπω πίσω στο βάθος τα ευρήματα της χοιροκοιτίας και μπροστά  μέχρι και το σήμερα. Οι τοίχοι εγκλωβίζουν το χρόνο και τότε η μνήμη χάνει τη συνέχεια της και την μαγεία του συνειρμού.  Η διαίσθηση δε σχεδόν μοντελοποιείται και αυτοκαταστρέφεται επί τόπου.  Και αυτό που μένει είναι 3 με 5 ημερομηνίες και 12 εικόνες. Δεν βυθίζεσαι στο ταξίδι των εμπειριών αλλά επιπλέεις σε αυτό που απλά φαίνεται. Είναι κάτι μεταξύ ιεροσυλίας και νεκροφιλίας.

Τελικά μια ανάπτυξη όπως των πλανητών σε τρισδιάστατη απεικόνιση να ίσως να διασφαλίζει το ταξίδι ενός επισκέπτη και να παράγει αυτή την μουσικότητα που ακόμη δεν ένοιωσα σε κανένα αρχαιολογικό μουσείο.  Όταν αυτή η ανάπτυξη / καψούλα  υπάρξει τότε και μόνο τότε εμπλέκεται η μουσειακή τεχνολογία για να διασφαλίσει την ιδιωτικότητα και το διάλογο με την μνήμη και την ιστορία του τόπου με τον κάθε επισκέπτη. Γιατί μόνο τότε διασφαλίζεται η εμπειρική, η συνθετική ερμηνευτική και η συγκριτική κριτική πράξη.

Αχιλλέας Κεντώνης


Copyright © 2015. Achilleas Kentonis. All Rights Reserved.
webdesign by Digidestination